രാമായണ പാരായണം - അഞ്ചാം ദിവസം

• Rekha

രാമായണ മാസത്തിലെ അഞ്ചാം ദിനത്തിൽ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ നാരദ-രാഘവ സംവാദവും ശ്രീരാമ പട്ടാഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും വരെയുള്ള ഭാഗങ്ങളാണ് പാരായണത്തിനായി നിർദേശിക്കപ്പെടുന്നത്. ഭക്തി, ധർമ്മം, കർത്തവ്യം, മാതൃകാപരമായ നേതൃത്വം എന്നിവയുടെ ആഴമുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ ഭാഗം അധ്യാത്മ രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിന്റെ തുടക്കം

അയോധ്യാകാണ്ഡം ആരംഭിക്കുന്നത് ശ്രീരാമന്റെ മഹത്വവും അയോധ്യാവാസികളുടെ സ്നേഹവും വരച്ചുകാട്ടുന്ന വിവരണങ്ങളോടെയാണ്. സീതാദേവിയോടൊപ്പം അയോധ്യയിൽ കഴിയുന്ന ശ്രീരാമന്റെ സൗമ്യത, വിനയം, സദ്ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയെ തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ ഹൃദയസ്പർശിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ട രാജകുമാരന്റെ മഹത്വത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന അയോധ്യാ ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷവും ഈ ഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്.

നാരദ-രാഘവ സംവാദം

ഈ ദിവസത്തെ പാരായണത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗമാണ് നാരദമുനിയും ശ്രീരാമനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം. ശ്രീരാമനെ സന്ദർശിക്കുന്ന നാരദമുനിയോടുള്ള ആദരവും വിനയവും മുഖേന ജ്ഞാനികളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ബഹുമാനിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം എഴുത്തച്ഛൻ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.

സംഭാഷണത്തിനിടെ, വ്യക്തിപരമായ ആഗ്രഹങ്ങളെക്കാൾ ധർമ്മനിർവഹണത്തിനും വാഗ്ദാനപാലനത്തിനുമാണ് മുൻതൂക്കം നൽകേണ്ടതെന്ന് ശ്രീരാമൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നല്ല ഭരണാധികാരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാകണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഭാഗത്തിൽ, രാവണവധമാണ് ശ്രീരാമന്റെ ദൈവിക ദൗത്യമെന്ന് നാരദമുനി അദ്ദേഹത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

പട്ടാഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ

തുടർന്ന് ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം, വസിഷ്ഠ മഹർഷിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ യുവരാജാഭിഷേകത്തിനുള്ള വിപുലമായ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു. രാജ്യമെങ്ങും ആഘോഷാന്തരീക്ഷം നിറയുകയും അയോധ്യാവാസികൾ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ചടങ്ങിനായി കാത്തിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പട്ടാഭിഷേകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരങ്ങളും ഒരുക്കങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും വിശദമായി വിവരിക്കുന്ന ഈ ഭാഗം, ഭരണത്തിലെ ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്ത നേതൃത്വത്തിന്റെയും മികച്ച ഉദാഹരണമായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

കാലാതീതമായ ധാർമിക സന്ദേശങ്ങൾ

അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ ആചാരങ്ങളുടെയും ആത്മീയ ജീവിതത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യവും വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നു. ധർമ്മം, വിനയം, കടമ, സമൂഹത്തോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളെ ലളിതമായ ഭാഷയിലും ഹൃദയസ്പർശിയായ കഥാരൂപത്തിലും സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

പുരാതനകാലത്ത് രചിക്കപ്പെട്ട ഈ സന്ദേശങ്ങൾ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിനും ഒരുപോലെ പ്രസക്തമാണ്. നീതിയുക്തമായ നേതൃത്വം, ഭക്തിയുടെ മഹത്വം, ദൈവിക നിയോഗം നിറവേറ്റാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഭാഗങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നത് ആത്മീയ പുണ്യം മാത്രമല്ല, ധാർമിക ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രചോദനവും പകരുന്നതാണ്.

ഇന്ന് പാരായണം ചെയ്യേണ്ട രാമായണ ഭാ​ഗം ചുവടെ: 

ഹരിഃ ശ്രീഗണപതയേ നമഃ അവിഘ്നമസ്തു
താർമകൾക്കൻപുള്ള തത്തേ വരികെടൊ
താമസശീലമകറ്റേണമാശു നീ
ദാമോദരൻ ചരിതാമൃതമിന്നിയും
ആമോദമുൾക്കൊണ്ടു ചൊല്ലൂ സരസമായ്‌.
എങ്കിലോ കേൾപ്പിൻ ചുരുക്കി ഞാൻ ചൊല്ലുവൻ
പങ്കമെല്ലാമകലും പല ജാതിയും
സങ്കടമേതും വരികയുമില്ലല്ലോ
പങ്കജനേത്രൻ കഥകൾ കേട്ടീടിനാൽ.
ഭാർഗ്ഗവിയാകിയ ജാനകി തന്നുടെ
ഭാഗ്യജലനിധിയാകിയ രാഘവൻ
ഭാർഗ്ഗവൻ തന്നുടെ ദർപ്പം ശമിപ്പിച്ചു
മാർഗ്ഗവും പിന്നിട്ടയോദ്ധ്യാപുരിപുക്കു
താതനോടും നിജ മാതൃജനത്തോടും
ധാതൃസുതന‍ാം ഗുരുവരൻ തന്നൊടും
ഭ്രാതാക്കളോടും പടയോടുമൊന്നിച്ചു
മേദിനീപുത്രിയ‍ാം ഭാമിനി തന്നൊടും
വന്നെതിരേറ്റൊരു പൗരജനത്തൊടും
ചെന്നു മഹാരാജധാനിയകം പുക്കു.
വന്നിതു സൗഖ്യം ജഗത്തിനു രാഘവൻ
തന്നുടെ നനാഗുണഗണം കാൺകയാൽ.
രുദ്രൻ പരമേശ്വരൻ ജഗദീശ്വരൻ
കദ്രുസുതഗണഭൂഷണഭൂഷിതൻ
ചിദ്രൂപനദ്വയൻ മൃത്യുഞ്ജയൻ പരൻ
ഭദ്രപ്രദൻ ഭഗവാൻ ഭവഭഞ്ജനൻ
രുദ്രാണിയാകിയ ദേവിക്കുടൻ രാമ-
ഭദ്രകഥാമൃതസാരം കൊടുത്തപ്പോൾ
വിദ്രുമതുല്യാധരിയായ ഗൗരിയാ-
മദ്രിസുതയുമാനന്ദവിവശയായ്‌
ഭർത്തൃപാദപ്രണാമം ചെയ്തു സമ്പൂർണ്ണ-
ഭക്തിയോടും പുനരേവമരുൾ ചെയ്തു:
“നാരായണൻ നളിനായതലോചനൻ
നാരീജനമനോമോഹനൻ മാധവൻ
നാരദസേവ്യൻ നളിനാസനപ്രിയൻ
നാരകാരാതി നളിനശരഗുരു
നാഥൻ നരസഖൻ നാനാജഗന്മയൻ
നാദവിദ്യാത്മകന്നാമസഹസ്രവാൻ
നാളീകരമ്യവദനൻ നരകാരി
നാളീകബാന്ധവവംശസമുത്ഭവൻ
ശ്രീരാമദേവൻ പരൻ പുരുഷോത്തമൻ
കാരുണ്യവാരിധി കാമഫലപ്രദൻ
രാക്ഷസവംശവിനാശനകാരണൻ
സാക്ഷാൽ മുകുന്ദനാനന്ദപ്രദൻ പുമാൻ
ഭക്തജനോത്തമഭുക്തിമുക്തിപ്രദൻ
സക്തിവിമുക്തന്വിമുക്തഹൃദിസ്ഥിതൻ
വ്യക്തനവ്യക്തനനന്തനനാമയൻ
ശക്തിയുക്തൻ ശരണാഗതവത്സലൻ
നക്തഞ്ചരേശ്വരനായ ദശാസ്യനു
മുക്തികൊടുത്തവൻ തന്റെ ചരിത്രങ്ങൾ
നക്തന്ദിവം ജീവിതാവധി കേൾക്കിലും
തൃപ്തി വരാ മമ വേണ്ടീല മുക്തിയും”.
ഇത്ഥം ഭഗവതി ഗൗരി മഹേശ്വരി
ഭക്ത്യാ പരമേശ്വരനോടു ചൊന്നപ്പോൾ
മന്ദസ്മിതം ചെയ്തു മന്മഥനാശനൻ
സുന്ദരീ കേട്ടുകൊൾകെന്നരുളിച്ചെയ്തു.

നാരദ-രാഘവസംവാദം

എങ്കിലൊരുദിനം ദാശരഥി രാമൻ
പങ്കജലോചനൻ ഭക്തപരായണൻ
മംഗലദേവതാകാമുകൻ! രാഘവ-
നംഗജനാശനവന്ദിതൻ കേശവൻ
അംഗജലീലപൂണ്ടന്തപുരത്തിങ്കൽ
മംഗലഗാത്രിയാം ജാനകിതന്നോടും 
നീലോല്പലദളശ്യാമളവിഗ്രഹൻ
നീലോല്പലലോലവിലോചനൻ
നീലോപലാഭൻ നിരുപമൻ നിർമ്മലൻ
നീലഗണപ്രിയൻ നിത്യൻ നിരാമയൻ
രത്നാഭരണവിഭൂഷിതദേഹനായ്
രത്നസിംഹാസനംതന്മേലനാകുലം
രത്നദണ്ഡം‌പൂണ്ട വെഞ്ചാമരം‌കൊണ്ടു
പത്നിയാൽ വീജിതനായതികോമളൻ
ബാലനിശാകരഫാലദേശേ ലസ-
മാലേയപങ്കമലങ്കരിച്ചങ്ങിനെ 
ബാലാർക്കകൌസ്തുഭകന്ധരൻ
പ്രാലേയഭാനുസമാനനയാ സമം’
ലീലയാ താംബൂലചർവ്വണാദ്യൈരതി
വേലം വിനോദിച്ചിരുന്നരുളുന്നേരം
ആലോകനാർത്ഥം മഹാമുനി നാരദൻ
ഭൂലോകമപ്പോളലങ്കരിച്ചീടിനാൻ
മുഗ്ദ്ധശരച്ചന്ത്രതുല്യതേജസ്സൊടും
ശുദ്ധസ്ഫടികസങ്കാശശരീരനായ്
സത്വരമംബരത്തിങ്കൽനിന്നാദരാ-
ത്തത്രൈവ വേഗാലവതരിച്ചീടിനാൻ 
ശ്രീരാ‍മദേവനും സംഭ്രമം കൈക്കൊണ്ടു
നാരദനക്കണ്ടെഴുന്നേറ്റു സാദരം
നാരീമണിയായ ജാനകിതന്നോടും
പാരിൽ വീണാശു നമസ്കരിച്ചീടിനാൻ
പാദ്യാസനാചമനീയാർഘ്യപൂർവ്വക-
മാദ്യേനപൂജിതനായൊരു നാരദൻ
നന്നിയോഗത്താലിരുന്നൊരു രാഘവൻ
മന്ദസ്മിതം‌പൂണ്ടു വന്ദിച്ചു സാദരം
മന്ദം മുനിവരൻ‌തന്നോടരുൾചെയ്തു
“വന്ദേ പദം കരുണാനിധേ! സാമ്പ്രതം 
നാനാവിഷയസംഗം‌പൂണ്ടു മേവിന
മാനസത്തോടു സംസാരികളായുള്ള
മാനവന്മാരായ ഞങ്ങൾക്കു ചിന്തിച്ചാൽ
ജ്ഞാനിയാകും തവ പാദപങ്കേരുഹം
കണ്ടുകൊൾവാനതിദുർല്ലഭം നിർണ്ണയം
പണ്ടു ഞാൻ ചെയ്തൊരുപുണ്യഫലോദയം-
കൊണ്ടുകാണ്മാനവകാശവും വന്നിതു
പുണ്ഡരീകോത്ഭവപുത്ര മഹാമുനേ!
എന്നുടെ വംശവും ജന്മവും രാജ്യവു-
മിന്നു വിശുദ്ധമായ് വന്നു തപോനിധേ! 
എന്നാലിനിയെന്തുകാര്യമെന്നും പുന-
മെന്നോടരുൾചെയ്കവേണം, ദയാനിധേ
എന്തൊരു കാര്യം നിരൂപിച്ചെഴുന്നള്ളീ ?
സന്തോഷമുൾക്കൊണ്ടരുൾചെയ്കയും വേണം
മന്ദനെന്നാകിലും കാരുണ്യമുണ്ടെങ്കിൽ
സന്ദേഹമില്ല സാധിപ്പിപ്പനെല്ലാമേ”
ഇത്ഥമാകർണ്ണ്യ രഘുവരൻ‌തന്നോടു
മുഗ്ദ്ധഹാസേന മുനിവരനാകിയ
നാരദനും ഭക്തവത്സലനാം മനു-
വീരനെ നോക്കിസ്സരസാമരുൾചെയ്തു. 

ലൌകികമായ വാക്യങ്ങളെന്നാലും

ലോകോത്തരന്മാർക്കു വേണ്ടിവരുമല്ലോ

യോഗേശനായ നീ സംസാരി ഞാനെന്നു

ലോകേശ! ചൊന്നതു സത്യമത്രേ ദൃഢം

സർവ്വജഗത്തിനും കാരണഭൂതയായ്

സർവ്വമാതാവായ മായാഭഗവതി

സർവ്വജഗൽ‌പിതാവായ നിന്നുടെ

ദിവ്യഗൃഹിണിയാകുന്നതു നിർണ്ണയം

ഈരേഴുലോകവും നിൻറെ ഗൃഹമപ്പോൾ

ചേരും ഗൃഹസ്ഥനാകുന്നതെന്നുള്ളതും

നിന്നുടെ സന്നിധിമാത്രേണ മായയിൽ

നിന്നു ജനിക്കുന്നു നാനാ പ്രജകളും

അർണ്ണോജസംഭവനാദിത്യണാന്തമാ-

യൊന്നൊഴിയാതെ ചരാചരജന്തുക്കൾ 

ഒക്കവേ നിന്നപത്യം പുനരാകയാ-

ലൊക്കും പറഞ്ഞതു സംസാരിയെന്നതും

ഇക്കണ്ട ലോകജന്തുക്കൾക്കു സർവ്വദാ

മുഖ്യനായതും പിതാവായതും നീയല്ലോ

ശുക്ലരക്താസിതവർണ്ണഭേദം പൂണ്ടു

സത്വരജസ്തമോനാമയഗുണത്രയ-

യുക്തയായീടിന വിഷ്ണുമഹാമായ

ശക്തിയല്ലോ തവ പത്നിയാക്കുന്നതും

സത്വങ്ങളെജ്ജനിപ്പിക്കുന്നതുമവൾ

സത്യം ത്വയോക്തമതിനില്ല സംശയം 

പുത്രമിത്രാർത്ഥകളത്രവസ്തുക്കളിൽ

സക്തനായുള്ള ഗൃഹസ്ഥൻ മഹാമതേ!

ലോകത്രയമഹാഗേഹത്തിനു ഭവാ‌

നേകനായൊരു ഗൃഹസ്ഥനാകുന്നതും

നാരായണൻ നീ രമാദേവി ജാനകി

മാരാരിയും നീയുമാദേവി ജാനകി

സാരസസംഭവനായതും നീ തവ

ഭാരതീദേവിയാകുന്നതും ജാനകി

ആദിത്യനല്ലോ ഭവാൻ പ്രഭാ ജാനകി

ഗീതകിരണൻ നീ രോഹിണീ ജാനകി 

ആദിതേയാധിപൻ നീ ശചീ ജാനകി

ജാതവേദസ്സു നീ സ്വാഹാ മഹീസുത

അർക്കജൻ നീ ദണ്ഡനീതിയും ജാനകി

രക്ഷോവരൻ ഭവാൻ താമസി ജാനകി

പുഷ്കരാക്ഷൻ ഭവാൻ ഭാർഗ്ഗവി ജാനകി

ശുക്രദൂതൻ നീ സദാഗതി ജാനകി

രാജരാജൻ ഭവാൻ സം‌പൽക്കരീ സീതാ

രാജരാജൻ നീ വസുന്ധരാ ജാനകി

രാജപ്രവരകുമാരാ രഘുപതേ!

രാജീവലോചനാ! രാമ ദയാനിധേ! 

രുദ്രനല്ലോ ഭവാൻ രുദ്രാണി ജാനകി

സ്വർദ്രുമം നീ ലതാരൂപിണി ജാനകി

വിസ്തരിച്ചെന്തിനേറെപ്പറഞ്ഞീടുന്നു?

സത്യപരാക്രമ! സൽഗുണവാരിധേ!

യാതൊന്നു യാതൊന്നു പുല്ലിംഗ വാചകം

വേദാന്തവേദ്യ! തൽ‌സർവ്വവുമേവ നീ

ചേതോവിമോഹന! സ്ത്രീലിംഗവാചകം

യാതൊന്നതൊക്കവേ ജാനകീദേവിയും

നിങ്ങളിരുവരുമെന്നിയേ മറ്റൊന്നു-

മെങ്ങുമേ കണ്ടീല കേൾപ്പാനുമില്ലല്ലോ. 

അങ്ങനെയുള്ളൊരു നിന്നെത്തിരഞ്ഞറി-

ഞ്ഞെങ്ങനെ സേവിച്ചുകൊൾവൂ ജഗൽ‌പതേ!

മായയാ മുടി മറഞ്ഞിരിക്കുന്നോരു

നീയല്ലോ നൂനമവ്യാകൃതമായതും

പിന്നെയതിങ്കൽനിന്നുള്ളൂ മഹത്തത്ത്വ-

മെന്നതതിങ്കൽനിന്നുണ്ടായി സൂത്രവും

സർവ്വാത്മകമായ ലിംഗമതിങ്കൽനി-

ന്നുർവ്വീപതേ! പുനരുണ്ടായ്ചമഞ്ഞതും

എന്നതഹങ്കാരബുദ്ധി പഞ്ചപ്രാണ-

നിന്ദ്രിജന്മമൃതിസുഖദു:ഖാതികളുണ്ടു

നിർമ്മലന്മാർ ജീവനെന്നു ചൊല്ലുന്നതും

ചൊല്ലാവതല്ലാതനാദ്യവിദ്യാഖ്യയെ-

ച്ചൊല്ലുന്നുകാരണോപാധിയെന്നും ചിലർ.

സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും കാരണമെന്നതും

മൂലമാം ചിത്തിനുള്ളൊരുപാധിത്രയം

എന്നിവറ്റാൽ വിശിഷ്ടം ജീവനായതു-

മന്യൂനനാം പരൻ തദ്വിയുക്തൻ വിഭോ!

സർവ്വപ്രപഞ്ചത്തിനും ബിംബഭൂതനായ്

സർവ്വോപരിസ്ഥിതനായ് സർവ്വസാക്ഷിയായ് 

തേജോമയനാം പരൻ പരമാത്മാവു

രാജീവലോചനനാകുന്നതു നീയല്ലോ.

നിങ്കൽനിന്നുണ്ടായ്‌വരുന്നിതു ലോകങ്ങൾ

നിങ്കൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നതും

നിങ്കലത്രേ ലയിക്കുന്നതുമൊക്കവേ

നിൻ‌കളിയാകുന്നിതൊക്കെയോർക്കുംവിധൌ

കാരണമെല്ലാറ്റിനും ഭവാൻ നിർണ്ണയം

നാരായണ! നരകാരേ! നരാധിപ!

ജീവനും രജ്ജുവിങ്കൽ സർപ്പമെന്നുള്ള

ഭാവനകൊണ്ടു ഭയത്തെ വഹിക്കുന്നു 

നേരേ പരമാത്മാ ഞാനെന്നറിയുമ്പോൾ

തീരും ഭവഭയമൃത്യുദു:ഖാദികൾ.

ത്വൽക്കഥാനാമശ്രവണാദികൊണ്ടുട-

നുൾക്കാമ്പിലുണ്ടായ്‌വരും ക്രമാൽ ഭക്തിയും

ത്വൽ‌പാദപങ്കജഭക്തി മുഴുക്കുമ്പോൾ

ത്വൽബോധവും മനക്കാമ്പിലുദിച്ചീടും

ഭക്തി മുഴുത്തു തത്ത്വജ്ഞാനമുണ്ടായാൽ

മുക്തിയും വന്നീടുമില്ലൊരു സംശയം

ത്വത്ഭക്തഭൃത്യഭൃത്യന്മാരിലേകനെ-

ന്നല്പന്ജ്ഞനാമെന്നെയും കരുതേണമേ! 

മായയാലെന്നെ മോഹിപ്പിയാതെ ജഗ-

ന്നായക നിത്യമനുഗ്രഹിക്കേണമേ!

ത്വന്നാഭിപങ്കജത്തിങ്കൽനിന്നേകദാ

മുന്നമുണ്ടായി ചതുർമ്മുഖൻ മൽ‌പിതാ-

നിന്നുടെ പുത്രനായ് ഭക്തനായ് മേവിനോ-

രെന്നെയനുഗ്രഹിക്കേണം വിശേഷിച്ചും”

പിന്നെയും പിന്നെയും വീണു നമസ്കരി‌-

ച്ചെന്നീവണ്ണം പറഞ്ഞീടിനാൻ നാരദൻ

വീണാധരൻ മുനി പിന്നെയും ചൊല്ലിനാൻ. 

“ഇപ്പോളിവിടേക്കു ഞാൻ വന്ന കാരണ-

മുല്പലസംഭവൻതൻറെ നിയോഗത്താൽ

രാവണനെക്കൊന്നു ലോകങ്ങൾ പാലിപ്പാൻ

ദേവകളോടരുൾചെയ്തതുകാരണം

മർത്ത്യനായ് വന്നു ജനിച്ചു ദശരഥ-

പുത്രനായെന്നതോ നിശ്ചയമെങ്കിലും

പൂജ്യനായെന്നൊരു ഭവാനെദ്ദശരഥൻ

രാജ്യരക്ഷാർത്ഥമഭിഷേകമിക്കാലം

ചെയ്യുമാറെന്നൊരുമ്പെട്ടിരിക്കുന്നിതു

നീയുമതിന്നനുകൂലമായ് വന്നീടും 

പിന്നെദ്ദശമുഖനെക്കൊന്നുകൊള്ളുവാ-

നെന്നുമവകാഴമുണ്ടായ്‌വരായല്ലോ.

സത്യത്തെ രക്ഷിച്ചുകൊള്ളുകെന്നെന്നോടു

സത്വരം ചെന്നു പറകെന്നരുൾചെയ്തു

സത്യസന്ധൻ ഭവാനെങ്കിലും മാനസേ

മർത്തൃജന്മംകൊണ്ടു വിസ്തൃതനായ്‌വരും”

ഇത്തരം നാരദൻ ചൊന്നതു കേട്ടതി-

നുത്തരമായരുൾചെയ്തിതു രാഘവൻ.

“സത്യത്തെ ലംഘിക്കയില്ലൊരുനാളും ഞാൻ
ചിത്തേവിഷാദമുണ്ടാകായ്കതുമൂലം 
കാലവിളം‌ബനമെന്തിനെന്നല്ലല്ലീ
മൂലമതിനുണ്ടതും പറഞ്ഞീടുവാൻ
കാലാവലോകനം കാര്യസാദ്ധ്യം നൃണാം
കമലസ്വരൂപനല്ലോ പരമേശ്വരൻ
പ്രാരബ്‌ധകർമ്മഫ്ലൌഘക്ഷയം വരു-
ന്നേരത്തൊഴിഞ്ഞു മറ്റാവതില്ലാർക്കുമേ
കാരണമാത്രം പുരുഷപ്രയാസമെ-
ന്നാരുമറിയാതിരിക്കയുമില്ലല്ലോ
നാളെ വനത്തിനു പോകുന്നതുണ്ടു ഞാൻ
നാളീകലോചനൻപാദങ്ങൾതന്നാണെ 
പിന്നെച്ചതുദ്ദശസംവത്സരം വനം-
തന്നിൽ മുനിവേഷമോടു വാണീടുവാൻ
എന്നാൽ നിശാചരവംശവും രാവണൻ-
തന്നെയും കൊന്നു മുടിക്കുന്നതുണ്ടല്ലോ
സീതയെകാരണഭൂതയാക്കിക്കൊണ്ടു
യാതുധാനാന്വയനാശം വരുത്തുവാൻ
സത്യമിതെന്നരുൾചെയ്തു രഘുപതി
ചിത്തപ്രമോദേന നാരദനന്നേരം
രാഘവൻ തന്നെ പ്രദക്ഷിണവും ചെയ്തു
വേഗേന ദണ്ഡനമസ്കാരവും ചെയ്തു 
ദേവമുനീന്ദ്രനനുജ്ഞയും കൈക്കൊണ്ടു
ദേവലോകം ഗമിച്ചീടിനാനാദരാൽ.
നാരദരാഘവസംവാദമിങ്ങനെ
നേരെ പഠിക്കതാൻ കേൾക്കതാനോർക്കയാൽ
ഭക്തികൈക്കൊണ്ടു ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനു
മുക്തി ലഭിക്കുമതിനില്ല സംശയം
ശേഷമിന്നും കഥ കേൾക്കണമെങ്കിലോ
ദോഷമകലുവാൻ ചൊല്ലുന്നതുണ്ടു ഞാൻ

ശ്രീരാമാഭിഷേകാരംഭം

എങ്കിലോ രാജാദശരഥനേകദാ
സങ്കലിതാനന്ദമാമ്മാറിലിരിക്കുമ്പോൾ 
പങ്കജസംഭവപുത്രൻ വസിഷ്ഠനാം
താൻ കുലാചാര്യനെ വന്ദിച്ചു ചൊല്ലിനാൻ .
“പൌരജനങ്ങളും മന്ത്രിമുഖ്യന്മാരും
ശ്രീരാമനെ പ്രശംസിക്കുന്നിതെപ്പോഴും
ഓരോ ഗുണഗണം കണ്ടവർക്കുണ്ടക-
താരിലാനന്ദമേതിനില്ല സംശയം.
വൃദ്ധനായ് വന്നിതു ഞാനുമൊട്ടാകയാൽ
പുത്രരിൽ ജ്യേഷ്ഠനാം രാമകുമാരനെ
പുത്രലീപരിപാലനാർത്ഥമഭിഷേക-
മെത്രയും വൈകാതെ ചെയ്യേണമെന്നു ഞാൻ
കൽപ്പിച്ചതിപ്പോഴങ്ങിനെയെങ്കില-
തുൾപ്പൂവിലോർത്തു നിയോഗിക്കയും വേണം.
ഇപ്രജകൾക്കനുരാഗമവങ്കലു-
ണ്ടെപ്പോഴുമതേറ്റമതോർത്തു കണ്ടീലയോ?
വന്നീല മാതുലനെക്കാണ്മതിന്നേറെ
മുന്നമേ പോയ ഭരതശത്രുഘ്നന്മാർ.
വന്നു മുഹൂർത്തമടുത്തദിനംതന്നെ
പുണ്യമതീവ പുഷ്യം നല്ല നക്ഷത്രം
എന്നാലവർ വരുവാൻ പാർക്കയില്ലിനി-
യൊന്നുകൊണ്ടുമതു നിർണ്ണയം മാനസേ. 
എന്നലതിനു വേണ്ടുന്ന സംഭാരങ്ങ-
ളിന്നു തന്നേ ബത സംഭരിച്ചീടണം.
രാമനോടും നിന്തിരുവടി വൈകാതെ
സാമോദമിപ്പൊഴേ ചെന്നറിയിക്കണം
തോരണപങ്‌ക്തികളെല്ലാമുയർത്തുക
ചാരുപതാകകളോടുമത്യുന്നതം
ഘോരമായുള്ള പെരുമ്പറനാദവും
പുരിക്ക ദിക്കുകളൊക്കെ മുഴങ്ങവേ”
മാനവനായ ദശരഥനാദരാൽ
പിന്നെസ്സുമന്ത്രരെ നോക്കിയരുൾചെയ്തു. 

“എല്ലാം വസിഷ്ഠനരുളിച്ചെയ്യുംവണ്ണം
കല്യാണമുൾക്കൊണ്ടൊരുക്കിക്കൊടുക്ക നീ
നാളെ വേണമഭിഷേകമിളമയായ്
നാളീകനേത്രനാം രാമനു നിർണ്ണയം.
നന്ദിതനായ സുമന്ത്രരുമന്നേരം
വന്ദിച്ചു ചൊന്നാൻ വസിഷ്ഠനോടാദരാൽ
“എന്തോന്നു വേണ്ടുന്നതെന്നരുൾചെയ്താലു-
മന്തരമെന്നിയേ സംഭരിച്ചീടുവാൻ“
ചിത്തേ നിരൂപിച്ചുകണ്ടു സുമന്ത്രരോ-
ടിത്ഥം വസിഷ്ടമുനിയുമരുൾചെയ്തു 
“കേൾക്ക നാളെപ്പുലർകാലെ ചമയിച്ചു
ചെല്ക്കണ്ണിമാരായ കന്യകമാരെല്ലാം
മദ്ധ്യകക്‍ഷ്യേ പതിനാറുപേർ നിൽക്കണം
മത്തഗജങ്ങൾ പൊന്നണിയിക്കണം
ഐരാവതകുലജാതനാം നാല്ക്കൊമ്പ-
ന്മാരാൽ വരേണമലങ്കരിച്ചങ്കണേ
ദിവ്യനാനാതീർത്ഥവാരിപൂർണ്ണങ്ങളായ്
ദിവ്യരത്നങ്ങളെമൂഴ്ത്തി വിചിത്രമായ്
സ്വർണ്ണകലശസഹസ്രം മലയജ-
പർണ്ണങ്ങൾ കൊണ്ടു വായ് കെട്ടിവച്ചീടണം 
പുത്തൻ പുലിത്തോൽ വരുത്തുക മുന്നിഹ
ഛത്രം സുവർണ്ണദണ്ഡം മണിശോഭിതം.
മുക്താമണിമാല്യരാജിതനിർമ്മല
വസ്ത്രങ്ങൾ മാല്യങ്ങളാഭരണങ്ങളും
സൽകൃതന്മാരാം മുനിജനം വന്നിഹ
നില്ക്ക കുശപാണികളായ് സഭാന്തികേ.
നർത്തകിമാരൊടു വാരവധിജനം
നരത്തകഗായകവൈണികവർഗ്ഗവും
ദിവ്യവാദ്യങ്ങളെല്ലാം‌പ്രയോഗിക്കണ-
മുർവ്വീശ്വരാങ്കണേ നിന്നു മനോഹരം. 
ഹസ്ത്യശ്വപത്തിരഥാദി മഹാബലം
വസ്ത്രാദ്യലങ്കാരത്തോടു വന്നീടണം
ദേവാലയങ്ങൾതോറും ബലിപൂജയും
ദീപാവലികളും വേണം മഹോത്സവം
ഭൂപാലരേയും വരുവാൻ നിയോഗിക്ക
ശോഭയോടെ രാഘവാഭിഷേകാർത്ഥമായ്
ഇത്ഥം സുമന്ത്രരേയും നിയോഗിച്ചതി-
സത്വരം തേരിൽക്കരേറി വസിഷ്ഠനും
ദാശരഥി ഗൃഹമെത്രയും ഭാസ്വര-
മാശു സന്തോഷേണ സമ്പ്രാപ്യ സാദരം 
നിന്നതുനേരമറിഞ്ഞു രഘുവരൻ
ചെന്നുടൻ ദണ്ഡനമസ്കാരവും ചെയ്താൻ
രത്നാസനവും കൊടുത്തിരുത്തി തദാ
പത്നിയോടുമതിഭക്ത്യാ രഘൂത്തമൻ
പൊല്ക്കലശസ്ഥിതനിർമ്മലവാരിണാ
തൃക്കാൽ കഴുകിച്ചു പാദാബ്ജതീർത്ഥവും
ഉത്തമാംഗേന ധരിച്ചു വിശുദ്ധനായ്
ചിത്തമോദേന ചിരിച്ചരുൾചെയ്തു
“പുണ്യവാനായേനടിയനതീവ കേ-
ളിന്നു പാദോദകതീർത്ഥം ധരിക്കയാൽ”. 

എന്നിങ്ങനെ രാമചന്ദ്രവാക്യം കേട്ടു-
നന്നായ് ചിരിച്ചു വസിഷ്ഠനരുൾ ചെയ്തു:
നന്നുനന്നെത്രയും നിന്നുടെ വാക്കുക-
ളൊന്നുണ്ടു ചൊല്ലുന്നതിപ്പോൾ നൃപാത്മജ!
ത്വല്പാദപങ്കജതീർത്ഥം ധരിയ്ക്കയാൽ
ദർപ്പകവൈരിയും ധന്യനായീടിനാൻ
ത്വൽപ്പാദതീർത്ഥവിശുദ്ധനായ് വന്നിതു
മൽപ്പിതാവായ വിരിഞ്ചനും ഭൂപതേ!
ഇപ്പോൾ മഹാജനങ്ങൾക്കുപദേശാർത്ഥ-
മദ്ഭുത വിക്രമ! ചൊന്നതു നീയെടോ!
നന്നായറിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നിതു നിന്നെ ഞാ-
നിന്നവനാകുന്നതെന്നതുമിന്നെടോ!
സാക്ഷാൽ പരബ്രഹ്മമ‍ാം പരമാത്മാവു
മോക്ഷദൻ നാനാജഗന്മയനീശ്വരൻ
ലക്ഷ്മീഭഗവതിയോടും ധരണിയി-
ലിക്കാലമത്ര ജനിച്ചിതു നിശ്ചയം!
ദേവകാര്യാർത്ഥസിദ്ധ്യർത്ഥം കരുണയാ-
രാവണനെക്കൊന്നു താപം കെടുപ്പാനും
ഭക്ത ജനത്തിനു മുക്തി സിദ്ധിപ്പാനു-
മിത്ഥമവതരിച്ചീടിന ശ്രീപതേ!
ദേവകാര്യാർത്ഥമതീവ ഗുഹ്യം പുന-
രേവം വെളിച്ചത്തിടാഞ്ഞിതു ഞാനിദം.
കാര്യങ്ങളെല്ലാമനുഷ്ഠിച്ചു സാധിക്ക,
മായയാ മായാമനുഷ്യനായ് ശ്രീനിധേ!
ശിഷ്യനല്ലോ ഭവാനാചാര്യനേഷ ഞാൻ
ശിക്ഷിക്ക വേണം ജഗദ്ധിതാർത്ഥം പ്രഭോ!
സാക്ഷാൽ ചരാചരാചാര്യനല്ലോ ഭവാ-
നോർക്കിൽ പിതൃണ‍ാം പിതാമഹനും ഭവാൻ
സർവ്വേഷ്വഗോചരനായന്തര്യാമിയായ്
സർവ്വജഗദ്യന്ത്രവാഹകനായ നീ
ശുദ്ധതത്ത്വാത്മകമായൊരു വിഗ്രഹം
ധൃത്വാ നിജാധീനസംഭവനായുടൻ
മർത്തൃവേഷേണ ദശരഥപുത്രനായ്
പൃഥീതലേ യോഗമായയാ ജാതന‍ാം
എന്നതു മുന്നേ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു ഞാ-
നെന്നോടു ധാതാവു താനരുൾ ചെയ്കയാൽ
എന്നതറിഞ്ഞത്രേ സൂര്യാന്വയത്തിനു
മുന്നേ പുരോഹിതനായിരുന്നു മുദാ
ഞാനും ഭവാനോടു സംബന്ധക‍ാംക്ഷയാ-
നൂനം പുരോഹിത കർമ്മമനുഷ്ഠിച്ചു,
നിന്ദ്യമായുള്ളതു ചെയ്താലൊടുക്കത്തു
നന്നായ് വരുകിലതും പിഴയല്ലല്ലോ
ഇന്നു സഫലമായ് വന്നു മനോരഥ-
മൊന്നപേക്ഷിക്കുന്നതുണ്ടു ഞാനിന്നിയും
യോഗേശ!തേ മഹാമായാഭഗവതി
ലോകൈക മോഹിനി മോഹിപ്പിയായ്ക മ‍ാം.
ആചാര്യ നിഷ്കൃതികാമൻ ഭവാനെങ്കി-
ലാശയം മായയാ മോഹിപ്പിയായ്ക മേ
ത്വൽ പ്രസംഗാൽ സർവമുക്തമിപ്പോളിദ-
മപ്രവക്തവ്യം മയാ രാമ! കുത്ര ചിൽ.
രാജാ ദശരഥൻ ചൊന്നതു കാരണം
രാജീവനേത്ര!വന്നേനിവിടേയ്ക്കു ഞാൻ
ഉണ്ടഭിഷേകമടുത്തനാളെന്നതു
കണ്ടുചൊൽവാനായുഴറി വന്നേനഹം
വൈദേഹിയോടുമുപവാസവും ചെയ്തു
മേദിനി തന്നിൽ ശയനവും ചെയ്യണം.
ബ്രഹ്മചര്യത്തോടിരിക്ക, ഞാനോരോരോ
കർമ്മങ്ങൾ ചെന്നങ്ങൊരുക്കുവൻ വൈകാതെ
വന്നീടുഷസ്സിനു നീ’യെന്നരുൾ ചെയ്തു
ചെന്നു തേരിൽ കരേറി മുനിശ്രേഷ്ഠനും.
പിന്നെ ശ്രീരാമനും ലക്ഷ്മണൻ തന്നോടു
നന്നേ ചിരിച്ചരുൾ ചെയ്തു രഹസ്യമായ്:
‘താതനെനിക്കഭിഷേകമിളമയായ്
മോദേന ചെയ്യുമടുത്തനാൾ നിർണ്ണയം
തത്ര നിമിത്ത മാത്രം ഞാനതിന്നൊരു-
കർത്താവു നീ രാജ്യഭോക്താവും നീയത്രേ!
വത്സ! മമ ത്വം ബഹി:പ്രാണനാകയാ-
ലുത്സവത്തിന്നു കോപ്പിട്ടുകൊണ്ടാലും നീ
മത്സമനാകുന്നതും ഭവാൻ നിശ്ചയം
മത്സരിപ്പാനില്ലിതിനു നമ്മോടാരും’
ഇത്തരമോരോന്നരുൾ ചെയ്തിരിയ്ക്കുമ്പോൾ
പൃത്ഥ്വീന്ദ്ര ഗേഹം പ്രവിശ്യ വസിഷ്ഠനും
വൃത്താന്തമെല്ല‍ാം ദശരഥൻ തന്നോടു
ചിത്തമോദാലറിയിച്ചു സമസ്തവും
രാജീവസംഭവനന്ദനൻ തന്നോടു
രാജാ ദശരഥനാനന്ദപൂർവകം
രാജീവനേത്രാഭിഷേകവൃത്താന്തങ്ങൾ
പൂജാവിധാനേന ചൊന്നതു കേൾക്കയാൽ
കൌസല്യയോടും സുമിത്രയോടും ചെന്നു
കൌതുകമോടറിയിച്ചാനൊരു പുമാൻ
സമ്മോദമുൾക്കൊണ്ടതു കേട്ടനേരത്തു
നിർമലമായൊരു മാല്യവും നൽകിനാൾ
കൌസല്യയും, തനയാഭ്യുദയാർത്ഥമായ്
കൌതുകമോടു പൂജിച്ചിതു ലക്ഷ്മിയെ
“നാഥേ! മഹാദേവി!നീയേ തുണ’ യെന്നു
ചേതസി ഭക്ത്യാ വണങ്ങി വാണീടിനാൾ