ഐശ്വര്യകടാക്ഷവുമായി അഷ്ട ലക്ഷ്മികള്‍

• എസ്.പി.ജെ

പ്രപഞ്ച സ്രഷ്ടാവും പരിപാലകനുമായ സാക്ഷാല്‍ മഹാവിഷ്ണുവിന്‍റെ പത്നിയാണത്രേ ലക്ഷ്മിദേവി. ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും ലക്ഷ്മിദേവിയുടെ പ്രതീകമാണ്. കരത്തില്‍ താമരപ്പൂ പിടിച്ചിരിക്കുന്നതും, അഭയവരദമുദ്രകളോടു കൂടിയതാണ് ലക്ഷ്മിയുടെ രൂപം. 'ശ്രീ' എന്നും തമിഴില്‍ തിരുമകള്‍ എന്നും ദേവിയെ വിളിക്കുന്നുണ്ടത്രേ. 

ആദിനാരായണനായ മഹാവിഷ്ണുവിന്‍റെ അവതാരങ്ങളിലേയും പത്നിയായും ആദിപരാശക്തിയായ മഹാലക്ഷ്മി തന്നെയായിരുന്നത്രേ. ശ്രീരാമാവതാരത്തില്‍ സീതയായും, ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരത്തില്‍ രുഗ്മിണി, രാധ എന്നിങ്ങനേയും മഹാലക്ഷ്മി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദേവീഭാഗവതത്തിലാണ് മഹാലക്ഷ്മിയെ ആദിപരാശക്തിയുടെ അവതാരമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. മഹാകാളി, മഹാസരസ്വതി എന്നിവയും ദേവിയുടെ മറ്റ് ഭാവങ്ങളാണത്രേ. ദശമഹാവിദ്യകളില്‍ പത്താമത്തെ രൂപമായ കമലാദേവിയായും മഹാലക്ഷ്മിയെ കണക്കാക്കുന്നു. മഹാലക്ഷ്മിയുടെ എട്ട് വ്യത്യസ്ത ഭാവങ്ങളാണ് അഷ്ടലക്ഷ്മിമാര്‍. 8 തരത്തിലുള്ള ഐശ്വര്യമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

രാജസഗുണമുള്ളവളും, ക്രിയാശക്തിയുടെ ലോകമാതാവായാണ് വേദങ്ങള്‍ മഹാലക്ഷ്മിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ത്രിമൂര്‍ത്തികളേയും, ത്രിദേവിമാരേയും സൃഷ്ടിച്ചതും, മഹാലക്ഷ്മിയാണത്രേ. ഭുവനേശ്വരിക്കും മഹിഷാസുരമര്‍ദ്ദിനിക്കും മഹാലക്ഷ്മിയുമായി ഭേദമില്ല. പാലാഴിമഥനത്തില്‍ ഉയര്‍ന്നുവന്ന ദിവ്യവസ്തുക്കളൊന്നില്‍ ലക്ഷ്മിയും ഉള്‍പ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് മഹാഭാരതത്തിലും പറയപ്പെടുന്നു.

സമ്പത്തിന്‍റെ എട്ട് സ്രോതസ്സുകളുടെയും അധിപ എന്ന സങ്കല്‍പ്പത്തിലാണ് അഷ്ടലക്ഷ്മിമാരുടെ അവതാരരൂപങ്ങള്‍ ഉദ്ഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. അഷ്ടലക്ഷ്മി സങ്കല്‍പ്പത്തില്‍ 'സമ്പത്ത്' എന്നാല്‍ അഭിവൃദ്ധി. ആരോഗ്യം, ധനം, ധാന്യം, വിദ്യ, വൈദ്യം, സന്താനങ്ങള്‍, ശക്തി, വിജയം മുതലായ ഘട്ടങ്ങളാണ്.

ആദിലക്ഷ്മി

ആദിലക്ഷ്മി അഥവാ മഹാലക്ഷ്മി എന്നാല്‍ ലക്ഷ്മിദേവിയുടെ ആദിമരൂപത്തെയാണത്രേ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാല് കൈകളോടുകൂടി പദ്മാസനരൂപിണിയായാണ് ആദിലക്ഷ്മിയെ ചിത്രീകരിക്കാറുള്ളത്. കരങ്ങളില്‍ താമരയും ധ്വജവുമേന്തിയിരിക്കുന്നു. മറ്റ് കരങ്ങള്‍ അഭയമുദ്രയിലും വരദമുദ്രയിലുമാണ് വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ആദിലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

സുമനസ്സ വന്ദിതാ സുന്ദരീ മാധവീ, ചന്ദ്ര സഹോദരീ ഹേമമയേ
മുനിഗത വന്ദിതാ മോക്ഷ-പ്രദായിനി, മഞ്ജുള ഭാഷിണി വേദനുതേ
പങ്കജവാസിനി ദേവാസുപൂജിത, സദ്ഗുണ
വര്‍ഷിനീ ശാന്തിയുതേ
ജയജയഹേ മധുസൂദനകാമിനി, ആദിലക്ഷ്മി പരിപാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിയെ നല്ല മനസ്സുള്ളവര്‍ ഭക്തിപൂര്‍വ്വം ആരാധിക്കുന്നു. അവള്‍ സുന്ദരിയാണ്. അവള്‍ ദീര്‍ഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്യുന്നവളാണ്. അവള്‍ ചന്ദ്രന്‍റെ സഹോദരിയാണ്. അവള്‍ സ്വര്‍ണ്ണനിറമുള്ളവളാണ്. ഋഷിമാരും അവരുടെ സംഘങ്ങളും അവളെ ഭക്തിപൂര്‍വ്വം ആരാധിക്കുന്നു. അവള്‍ മോക്ഷം നല്‍കുന്നു. ആത്മാവിന്‍റെ വിമോചനം. അവള്‍ വളരെ ആകര്‍ഷകമായി സംസാരിക്കുന്നു. അവള്‍ വേദങ്ങളിലെ സിദ്ധാന്തമാണ്. അവള്‍ താമരയില്‍ വസിക്കുന്നു. ദേവന്‍ അവളെ പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നു. അവള്‍ ജ്ഞാനം, സമ്പത്ത്, ഊര്‍ജ്ജം, ശക്തി, വീര്യം, തെളിച്ചം എന്നിങ്ങനെ 6 ഗുണങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നു.

ശ്രീമധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയതമനായ ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിക്ക് എന്‍റെ വിനീതമായ നമസ്ക്കാരങ്ങള്‍. അവള്‍ ശ്രീആദിലക്ഷ്മിയാണ്. പ്രധാന ലക്ഷ്മിയാണ്. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ പരിപാലിക്കുന്നു.

ധനലക്ഷ്മി

സമ്പത്തിന്‍റെ പ്രത്യക്ഷരൂപമാണ് ധനലക്ഷ്മി. വിവിധ രൂപങ്ങളില്‍ ധനലക്ഷ്മിയെ ചിത്രീകരിക്കാറുണ്ട്. ചുവന്ന വസ്ത്രത്തില്‍ 4 കൈകളിലായി ശംഖ്, ചക്രം, അഭയമുദ്ര, കലശം, ധനകുംഭം എന്നിവയോടും കൂടിയാണ് ധനലക്ഷ്മിയെ സാധാരണയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. കൈകളില്‍ നിന്ന് സ്വര്‍ണ്ണനാണയങ്ങള്‍ വര്‍ഷിക്കുന്ന രൂപത്തിലും ധനലക്ഷ്മിയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. 

ധനലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

ധിമി ധിമി ധിം ധിമി ധിം ധിമി ധിം ധിമി ദുന്ദുമിനാദ സുപൂര്‍ണ്ണമയേ
ധുമ ധുമ ദുന്ദും ദുന്ദും ദുന്ദും ശംഖനിനാദ സുവാദ്യയുതേ
വേദപുരാണേതിഹാസ സുപൂജിത
വൈദികമാര്‍ഗ്ഗപ്രദര്‍ശനയുതേ
ജയജയ ഹേ മധുസൂദനകാമിനി ശ്രീധനലക്ഷ്മി പാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

ദുന്ദുഭി എന്ന വാദ്യോപകരണത്തിന്‍റെ ശുഭകരമായ 'ധിമി ധിമി' സംഗീതത്തില്‍ മഹാലക്ഷ്മി പൂര്‍ണ്ണമായ അസ്തിത്വത്തിലാണ്. അവള്‍ ശംഖിന്‍റെ വിശുദ്ധ 'ഘുമ ഘുമ' രാഗത്തില്‍ ഊര്‍ജ്ജസ്വലയാണ്. ശരിയായ എല്ലാ സംഗീത ഉപകരണങ്ങളുടേയും യോജിപ്പ്  അവളിലാണ് നിലനില്‍ക്കുന്നത്. എല്ലാ വേദങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും അവളെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജീവിക്കാനുള്ള പാത അവള്‍ വേദങ്ങളിലൂടെ കാണിച്ചുതരുന്നു.

ധാന്യലക്ഷ്മി

എട്ട് കൈകളോടുകൂടിയതാണ് ധാന്യലക്ഷ്മിയുടെ രൂപം. കാര്‍ഷിക സമ്പത്തിന്‍റെ ദേവിയാണിത്. അതിനാല്‍ ദേവി പച്ചനിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കൈകളില്‍ ധാന്യക്കതിര്‍, കരിമ്പ്, കദളീഫലം, താമര, അഭയമുദ്ര, വരദമുദ്ര എന്നിവയും ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരി, ശാകംഭരീദേവിക്ക് സമാനമായ സങ്കല്‍പ്പമാണിത്.

ധാന്യലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

അയികാളി കല്മഷേ നാശിനി കാമിനി,
വൈദികരൂപിണി വേദമായേ
ക്ഷീരസമുദ്ഭവ മംഗളരൂപിണി മന്ത്രനിവാസിനി മന്ത്രനുതേ
മംഗളദായിനി അംബുജവാസിനി,
ദേവഗണാശ്രിത പാദയുതേ
ജയജയ ഹേ മധുസൂദനകാമിനി ധാന്യലക്ഷ്മിജയ പാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മി കലിയുഗത്തിന്‍റെ ദോഷഫലങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. അവള്‍ പ്രണയിനിയാണ്. അവള്‍ വേദങ്ങളില്‍ വ്യാപിക്കുന്നു. അവള്‍ വേദങ്ങളുടെ വ്യക്തിത്വമാണ്. അവള്‍ സമുദ്രത്തിന്‍റെ പാലില്‍ നിന്ന് (കോസ്മിക് സമുദ്രം) ഉയര്‍ന്നുവന്നു. അവള്‍ ഐശ്വര്യത്തിന്‍റെ രൂപത്തിലാണ്. അവള്‍ വിശുദ്ധകീര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ വസിക്കുന്നു. അവള്‍ തന്നെ അത്തരം മന്ത്രങ്ങളുടെ പദാര്‍ത്ഥമാണ്. അവള്‍ ഐശ്വര്യം നല്‍കുന്നു. അവള്‍ താമരയില്‍ വസിക്കുന്നു. അവളുടെ പാദങ്ങള്‍ ദേവന്മാര്‍ ആരാധിക്കുകയും പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ മധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയതമനായ ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിക്ക് ആശംസകളും വിനീതമായ നമസ്ക്കാരങ്ങളും. അവള്‍ ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങളുടെ ജീവതയായ ശ്രീധന്യലക്ഷ്മിയാണ്. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഗജലക്ഷ്മി

മൃഗസമ്പത്തിന്‍റെ ദേവിയാണ് ഗജലക്ഷ്മി. രാജയോഗത്തിന്‍റെ ദേവിയായും ഗജലക്ഷ്മിയെ ആരാധിക്കുന്നു. നാല് കൈകളോടുകൂടിയ രൂപമാണ് ഗജലക്ഷ്മിയുടേത്. കൈകളില്‍ രണ്ട് താമരകളും, അഭയമുദ്ര, വരദമുദ്ര എന്നിവയും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഗജലക്ഷ്മിയുടെ വശങ്ങളിലായി രണ്ട് വെളുത്ത ആനകളേയും ചിത്രീകരിക്കാറുണ്ട്.

ഗജലക്ഷ്മി  സ്തോത്രം

ജയ ജയ ദുര്‍ഗതിനാശിനി കാമിന,
സര്‍വ്വഫലപ്രദ ശാസ്ത്രമയേ
രഥതജതുരഗ പദാദി സമാനുത-
പരിജനമണ്ഡിത ലോകനുതേ
ഹരിഹര ബ്രഹ്മസുപൂജിത സേവിത
താപനിവാരിണി പാദയുതേ
ജയ ജയ ഹേ മധുസൂദനകാമിനി ശ്രി ഗജലക്ഷ്മി രൂപേണ പാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മി, അവള്‍ക്ക് വിജയാശംസകള്‍. വിധിയുടെ ദൂഷ്യഫലങ്ങള അവള്‍ നശിപ്പിക്കുന്നു. അവള്‍ അഭിലഷണീയമാണ്. അവള്‍ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നു. അവള്‍ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ആള്‍രൂപമാണ്. അവള്‍ക്കു ചുറ്റും രഥങ്ങളും ആനകളും ആളുകളും ഉണ്ട്. അവള്‍ എല്ലാവരാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. അവള്‍ പ്രപഞ്ചത്തെ ജനിപ്പിച്ചു. ശ്രീവിഷ്ണു, ശ്രീശിവന്‍, ശ്രീബ്രഹ്മാവ് എന്നിവര്‍ അവളെ ആരാധിക്കുകയും സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവളുടെ വിശുദ്ധ പദങ്ങളോടുള്ള പ്രാര്‍ത്ഥന സര്‍വ്വ ആശങ്കകളും അകറ്റുന്നു. മധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയതമയായ ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിക്ക് ആശംസകള്‍. അവള്‍ ശ്രീയുള്ള ഗജലക്ഷ്മിയാണ്. ആനകളുള്ള ദേവതയാണ്. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ പരിപാലിക്കുന്നു.

സന്താനലക്ഷ്മി

സന്താനസൗഭാഗ്യം നല്‍കുന്ന ലക്ഷ്മിരൂപമാണ് സന്താനലക്ഷ്മി. ആറ് കൈകളോടുകൂടിയ രൂപമാണ് സന്താനലക്ഷ്മിയുടേത്. രണ്ട് കൈകളില്‍ കലശങ്ങളും മറ്റ് കൈകളിലായി വാള്‍, പരിച, അഭയമുദ്ര എന്നിവ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സന്താനലക്ഷ്മിയുടെ മടിത്തട്ടില്‍ ഒരു ശിശുവിനേയും ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സന്താനലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

ആയഖാഗ് വാഹിനി
 മോഹിനി ചക്രിണി,
രാഗവിവര്‍ദ്ധിനി ജ്ഞാനമയേ
ഗുണഗുണവാരിധി 
ലോകഹിതൈഷിണി,
സപ്തസ്വരായുധേ ഗാനയുതേ
സകലസുരാസുര ദേവമുനീശ്വര മാനവവന്ദിത പാദയുതേ
ജയജയഹേ മധുസൂദനകാമിനി, സന്താനലക്ഷ്മി പാലയമാം.

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മി ഒരു പക്ഷിയുടെ(മൂങ്ങ) മേല്‍ സവാരി ചെയ്യുന്നു. അവള്‍ മോഹിപ്പിക്കുന്നവളാണ്. അവള്‍ക്ക് വിശുദ്ധ ചക്രമുണ്ട്. അവള്‍ ജ്ഞാനത്തിന്‍റെ ആള്‍രൂപമാണ്. അവള്‍ വികാരങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുന്നു. അവള്‍ ലോകത്തിന് നന്മ നല്‍കുന്നു. അവള്‍ 7 സ്വരങ്ങള്‍ ധരിക്കുന്നു. സംഗീതത്തിന്‍റെ മൂലരൂപം. അവള്‍ എല്ലാ പാട്ടുകളുടേയും വസ്തുവാണ്. അവളുടെ വിശുദ്ധപാദങ്ങള്‍ സര്‍വ്വദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വിശുദ്ധ മുനിമാരും, മനുഷ്യരും ആരാധിക്കുന്നു.

ശ്രീമധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയതമനായ ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മിക്ക് ആശംസകളും വിനീതമായ നമസ്ക്കാരങ്ങളും. അവള്‍ ശ്രീ സന്താനലക്ഷ്മിയാണ്. ദേവി സന്താനങ്ങളെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

വീരലക്ഷ്മി(ധൈര്യലക്ഷ്മി)

യുദ്ധം മുതലായ സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ധൈര്യം, ശക്തി, വീര്യം മുതലായവ പ്രധാനം ചെയ്യുന്ന ദേവീരൂപമാണ് ധൈര്യലക്ഷ്മി. ജീവിതത്തില്‍ അനുഭവപ്പെടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കാനും, തരണം ചെയ്യാനുമുള്ള ആര്‍ജ്ജവം ധൈര്യലക്ഷ്മിയെ ആരാധിക്കുന്നതിലൂടെ കൈവരും.

എട്ട് കൈകളോടുകൂടിയതാണത്രേ ധൈര്യലക്ഷ്മിയുടേത്. കൈകളില്‍ ശംഖ്, ചക്രം, വാള്‍, പാശം, തൃശൂലം, ഗ്രന്ഥം തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങളും വരമുദ്ര, അഭയമുദ്ര എന്നിവയും ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രമാണ് വീരലക്ഷ്മി ധരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ദുര്‍ഗ്ഗയുടെ ഭാവമാണ് വീരലക്ഷ്മിക്ക് കല്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

വീരലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

ജയവരവര്‍ഷിണി വൈഷ്ണവി ഭാര്‍ഗ്ഗവി, മന്ത്രം സ്വരൂപിണി മന്ത്രമയേ
സുരഗണപൂജിതാ ശ്രീഘ്ര ഫമപ്രദാ, ജ്ഞാനവികാസിനി ശാസ്ത്രാനുതേ
ഭവഭയഹാരിണി പാപവിമോചിനി, സാധു ജനാശ്രിത പാദയുതേ
ജയ ജയഹേ മധുസൂദനകാമിനി, ധൈര്യലക്ഷ്മി സദാ പാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

വിജയികളും അനുഗൃഹീതരും ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിയെ ഭക്തിപൂര്‍വ്വം വിവരിക്കുന്നു. അവള്‍ വൈഷ്ണവിയാണ്. ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവില്‍ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ശക്തി. ഭാര്‍ഗ്ഗമുനിയുടെ മകളാണ്. അവള്‍ വിശുദ്ധ പവിത്രമായ കീര്‍ത്തനങ്ങളുടെ രൂപത്തിലാണ്.
കീര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ ഉജ്ജ്വലമാണിത്. ദേവന്മാരും അവരുടെ സംഘവും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. അവള്‍ തന്‍റെ ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ ഉടനെ നിറവേറ്റുന്നു. അവള്‍ ജ്ഞാനവും അറിവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. വേദസിദ്ധാന്തങ്ങളായ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ പദാര്‍ത്ഥമാണവള്‍. അവള്‍ ജീവിതത്തില്‍ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടിവരുന്ന ഭയങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. അവള്‍ നമ്മെ പാപത്തില്‍ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. അവളുടെ പാദങ്ങള്‍ മഹര്‍ഷിമാരും മറ്റ് ആളുകളും ആരാധിച്ചിരുന്നു.

ശ്രീ മധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയതമയായ ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മിക്ക് ആശംസകളും വിനീതമായ നമസ്ക്കാരവും. അവള്‍ പരാക്രമത്തിന്‍റെ ദേവതയായ ശ്രീ ധൈര്യ ലക്ഷ്മിയാണ്. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

വിജയലക്ഷ്മി(ജയലക്ഷ്മി)

വിജയം പ്രധാനം ചെയ്യുന്ന ലക്ഷ്മീരൂപമാണ് വിജയലക്ഷ്മി (ജയലക്ഷ്മി). എട്ട് കരങ്ങളോട് കൂടിയ രൂപമാണ് വിജയലക്ഷ്മിയുടേത്. കയ്യില്‍ ശംഖ്, ചക്രം തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങളും വരമുദ്ര, അഭയമുദ്ര എന്നിവയും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായിത്തന്നെ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

വിജയലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

ജയ കമലാസനി സദ്ഗതിദായിനി,
ജ്ഞാനവികാസിനി രാഗമയേ
അനുദിമമര്‍ച്ചിത കുങ്കുമ ധൂസര ഭൂഷിത വാസിത വാദ്യനുതേ
കനകധാരാസ്തുതി വൈഭവ വന്ദിത
ശങ്കരദേശിക മാന്യപദേ
ജയജയഹേ മധുസൂദനകാമിനി, വിജയലക്ഷ്മി ജയപാലയമാം

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മി വിജയിയായി താമരയിലിരിക്കുന്നു. അവള്‍ വിധിയില്‍ നന്മ പറയുന്നു. അവള്‍ അറിവും ജ്ഞാനവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. എല്ലാദിനവും അവളുടെ മേല്‍ കുങ്കുമം വര്‍ഷിച്ചും, മന്ത്രം പറഞ്ഞും, വാദ്യോപകരണങ്ങള്‍ മീട്ടിയും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. ശ്രീ ആദിശങ്കരാചാര്യര്‍ രചിച്ച സ്വര്‍ണ്ണമഴയുടെ പ്രാര്‍ത്ഥനയായ ശ്രീകനകധാരാ സ്തോത്രം ആലപിച്ചുകൊണ്ട് ഭക്തിയോടും ആഘോഷത്തോടും കൂടി അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
ശ്രീമധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയയായ ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിക്ക് ആശംസകളും, വിനീതമായ നമസ്ക്കാരങ്ങളും. അവള്‍ വിജയത്തിന്‍റെ ദേവതയായ ശ്രീവിജയലക്ഷ്മിയാണ്. അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ പരിപാലിക്കുന്നു.

വിദ്യാലക്ഷ്മി

വിദ്യ, അറിവ് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ദേവിരൂപമാണിത്. സരസ്വതിക്ക് സമാനമായ വിദ്യാലക്ഷ്മിയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

വിദ്യാലക്ഷ്മി സ്തോത്രം

പ്രണഃാ സുരേശ്വരി 
ഭാരതി ഭാര്‍ഗ്ഗവി,
ശോഖ- വിനാശിനി രഥനമയ
മണിമായ ഭൂഷിതാ കര്‍ണ്ണവിഭൂഷണ, ശാന്തി സമാവൃത ഹേ സ്യമുഖേ
നവനിധി, ദാനികാളിമ ലഹരിനി, കാമിത് പ്രഥമി ഹസ്തയുതേ
ജയജയഹേ മധുസൂദനകാമിനി, വിദ്യാലക്ഷ്മി സദാ പാലയമാം.

അര്‍ത്ഥം

ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിയെ ദേവന്മാര്‍ ഭക്തിപൂര്‍വ്വം ആരാധിക്കുന്നു. അവള്‍ വാചാലയാണ്. അവള്‍ ആകുലതകളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. അവള്‍ ആഭരണങ്ങള്‍ വിലയേറിയ കല്ലുകള്‍ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു. പലതരം രത്നങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ ആഭരണങ്ങള്‍ അവള്‍ ധരിക്കുന്നു. അവളുടെ കര്‍ണ്ണങ്ങളില്‍ മികച്ച ആഭരണങ്ങള്‍ ധരിക്കുന്നു. അവള്‍ സമാധാനത്തില്‍ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. അവള്‍ക്ക് പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖമുണ്ട്. അവള്‍ ഒമ്പത് തരത്തിലുള്ള സമ്പത്ത് നല്‍കുന്നു. കലിയുഗ ദോഷങ്ങളെ അവള്‍ നശിപ്പിക്കുന്നു. അവളുടെ കരങ്ങള്‍ ഭക്തര്‍ക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട അനുഗ്രഹങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നു.

ശ്രീമധുസൂദനന്‍റെ പ്രിയങ്കരിയായ ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മിക്ക് അഭിവാദ്യങ്ങളും, വിനീതമായ അഭിവാദ്യങ്ങളും അവള്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‍റെ ദേവതയാണ്. ശ്രീ വിദ്യാലക്ഷ്മി, അവള്‍ എപ്പോഴും നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

* ദുര്‍ഗ്ഗാപൂജയില്‍ ലക്ഷ്മിയെ ദുര്‍ഗ്ഗയുടെ(പാര്‍വ്വതിയുടെ) മകളായി കരുതുന്നു.

* മുംബൈ മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം, കോലാപ്പൂര്‍ മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം, ചെന്നൈക്കടുത്തുള്ള ശ്രീപുരം മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രങ്ങള്‍.

* തിരുപ്പതി വെങ്കിടേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലും ലക്ഷ്മിക്ക് പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തില്‍ ലക്ഷ്മിനാരായണ സങ്കല്‍പ്പത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൊല്ലൂര്‍ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തില്‍ ദേവിക്ക് ആരാധനയുണ്ട്. വെള്ളിയാഴ്ച, നവരാത്രി, ദീപാവലി, തൃക്കാര്‍ത്തിക, അക്ഷയതൃതീയ ദിവസങ്ങള്‍ ലക്ഷ്മിക്ക് പ്രാധാന്യം.

 

Photo Courtesy - Google