പാകിസ്ഥാനിലെ ശിവക്ഷേത്രം; കടാസ് രാജിലുണ്ട് ശിവന്റെ കണ്ണുനീർ തുളുമ്പുന്ന തീർഥവും മഹാഭാരതത്തിന്റെ ഓർമകളും

• Rekha

പാകിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ സാൾട്ട് റേഞ്ച് മലനിരകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കടാസ് രാജ് ക്ഷേത്രസമുച്ചയം ചരിത്രവും പുരാണവും ആത്മീയതയും ഒത്തുചേരുന്ന അപൂർവ സഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണ്. അതിർത്തികൾക്കപ്പുറം ഇന്നും അനേകം ഹൈന്ദവ വിശ്വാസികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വിശുദ്ധ തീർഥമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ സ്ഥലം, മഹാഭാരതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യങ്ങളാലും ശിവഭക്തിയുടെ ആഴമേറിയ വിശ്വാസങ്ങളാലും പ്രശസ്തമാണ്.

കടാസ് രാജിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്താണ് നീലനിറം തൂകുന്ന വിശുദ്ധ തടാകം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം, ദേവി സതിയുടെ വിയോഗത്തിൽ ദുഃഖഭാരത്താൽ ശിവഭഗവാൻ പൊഴിച്ച കണ്ണുനീരിൽ നിന്നാണ് ഈ തടാകം രൂപംകൊണ്ടത്. ശിവന്റെ കണ്ണുനീരിൽ നിന്നുണ്ടായതായി വിശ്വസിക്കുന്ന രണ്ട് വിശുദ്ധ ജലാശയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കടാസ് രാജിലെ ഈ തടാകം. മറ്റൊന്ന് ഇന്ത്യയിലെ രാജസ്ഥാനിലെ പുഷ്കറിലാണെന്നാണ് വിശ്വാസം.

'കേതാക്ഷ' എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് 'കടാസ്' എന്ന പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചിലരുടെ അഭിപ്രായം. 'ഒഴുകുന്ന കണ്ണുകൾ' എന്ന അർഥം വരുന്ന ഈ പേര്, ശിവന്റെ കണ്ണുനീരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു.

മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവരുമായും കടാസ് രാജിന് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. വനവാസകാലത്ത് പാണ്ഡവർ വർഷങ്ങളോളം ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ പറയുന്നത്. കൂടാതെ, യക്ഷപ്രശ്നത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ ജ്ഞാനവും ധൈര്യവുംകൊണ്ട് യക്ഷനെ മറികടന്നത് ഈ പ്രദേശത്താണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിനുള്ളിലെ വിശുദ്ധ കുളത്തിലെ വെള്ളത്തിന് ആത്മീയവും അത്ഭുതകരവുമായ ശക്തിയുണ്ടെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. വർഷങ്ങളായി നിരവധി തീർഥാടകരും ചരിത്രാന്വേഷകരും സഞ്ചാരപ്രേമികളും ഈ വിശുദ്ധ സ്ഥലത്തെ തേടി എത്തുന്നു.

ചരിത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പുരാണകഥകളുടെ പ്രതിധ്വനിയും പ്രകൃതിയുടെ ശാന്തസൗന്ദര്യവും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് കടാസ് രാജ് ഒരു സാധാരണ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമല്ല. വിശ്വാസത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പൈതൃകത്തിന്റെയും സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന അപൂർവ യാത്രാനുഭവമാണ് ഈ പുണ്യഭൂമി.