രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ശ്ലോകം ഇതാണ്...
കേരളീയർ കർക്കടക മാസത്തെ ഭക്തിയുടെയും ആത്മീയ ചിന്തയുടെയും മാസമായാണ് ആചരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ഈ മാസം "രാമായണ മാസം" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വാസപ്രകാരം, മഹർഷി വാല്മീകി രചിച്ച രാമായണം ആദ്യമായി ലവ-കുശന്മാർ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പാടിയത് ഒരു കർക്കടക മാസത്തിലായിരുന്നുവെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കർക്കടക മാസത്തിൽ രാമായണം പാരായണം ചെയ്യുന്നത് ജീവിതത്തിലെ ദുരിതങ്ങൾ അകറ്റുകയും മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഏകാഗ്രതയും ആത്മവിശ്വാസവും നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്ന വിശ്വാസം ഇന്നും ശക്തമാണ്.
ഈ അവസരത്തിൽ രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ശ്ലോകമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ശ്ലോകത്തെക്കുറിച്ചും അതിനുപിന്നിലെ ഐതിഹ്യത്തെക്കുറിച്ചും അറിയാം.
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഒരിക്കൽ വിക്രമാദിത്യ മഹാരാജാവ് തന്റെ രാജസദസ്സിലെ പണ്ഡിതന്മാരോട് ഒരു ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു— "രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ശ്ലോകം ഏതാണ്?" ശരിയായ ഉത്തരം പറയുന്നവർക്ക് ആയിരം സ്വർണനാണയങ്ങൾ സമ്മാനമായി നൽകുമെന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ രാജസദസ്സിലെ പ്രഗത്ഭ പണ്ഡിതനായ വരരുചി മഹർഷി ഏറെ നാൾ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ ഒരുദിവസം യാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു മരച്ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് യക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ നിന്നാണ് ആ ഉത്തരമറിഞ്ഞതെന്നാണ് പ്രചാരത്തിലുള്ള വിശ്വാസം.
ആ ശ്ലോകം ഇങ്ങനെയാണ്:
രാമം ദശരഥം വിദ്ധി
മാം വിദ്ധി ജനകാത്മജാം
അയോദ്ധ്യമടവീം വിദ്ധി
ഗച്ഛ താത യഥാ സുഖം
രാമായണത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ശ്ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും ഭക്തരും പണ്ഡിതന്മാരും ഒരുപോലെ മഹത്തായതായി കണക്കാക്കുന്നത് അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ ഈ ശ്ലോകത്തെയാണ്.
ശ്രീരാമനൊപ്പം വനവാസത്തിന് പോകാൻ ഒരുങ്ങുന്ന ലക്ഷ്മണനോട് മാതാവ് സുമിത്ര നൽകുന്ന ജീവിതദർശനമാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
ശ്ലോകത്തിന്റെ അർഥം:
"മകനേ, ശ്രീരാമനെ നിന്റെ പിതാവായ ദശരഥനായി കരുതുക. സീതാദേവിയെ എന്നെപ്പോലെ അമ്മയായി കാണുക. വനത്തെ അയോധ്യയായി സങ്കൽപ്പിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ രാമനെ അനുഗമിച്ച് പോകുക."
രാമന്റെ വനവാസയാത്ര ആരംഭിക്കുന്ന അത്യന്തം വികാരനിർഭരമായ നിമിഷത്തിൽ മാതാവ് സുമിത്ര ലക്ഷ്മണന് നൽകുന്ന ഈ ഉപദേശം സ്നേഹത്തിന്റെയും കടമയുടെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും ഉത്തമ സന്ദേശമായാണ് ഇന്നും ഭക്തർ കണക്കാക്കുന്നത്.